ព្រលឹង

ដោយWiktionary

( ន. ) ដំណើរ​ជីវិត; ស្មារតី; វិញ្ញាណ; ស្រី​សួស្ដី, សេចក្ដី​សុខ, សេចក្ដី​ចម្រើន...។ ព្រលឹង​ព្រលះ ព្រលឹង​ធំ​តូច គឺ​ស្មារតី​ធំ​តូច​ឬ​ច្រើន​តិច (ព. សា.) ។ បបក់​ព្រលឹង (ម. ព. បបក់, ទាំង​ជញ្ជាត់​ព្រលឹង និង បញ្ជាប់​ព្រលឹង ផង) ។ បាត់​ព្រលឹង ដូច​គ្នា​នឹង បាត់​វិញ្ញាណ, បាត់​ស្មារតី (ម. ព. បាត់) ។ មាន​ព្រលឹង ធាត់, មាន​សាច់, មាន​សាច់​មាន​ឈាម ។ ពាក្យ​គួរ​សម​សម្រាប់​និយាយ​ចំពោះ​មនុស្ស​ដែល​គួរ​គោរព​ឬ​គួរ​ថ្នម, មនុស្ស​ថ្នាក់​ខ្ពស់​រហូត​ដល់​សេនាបតី, ចុះ​មក​ដល់​ក្មេង​តូច : ព្រះ​បាទ​ម្ចាស់​ឥឡូវ​មាន​ព្រលឹង​ជាង​ពី​ដើម​ ។ល។ ក្មួយ​អញ​ឥឡូវ​មាន​ព្រលឹង​ណាស់ !; (តែ​បើ​និយាយ​ពី​ក្សត្រិយ៍​ធាត់ ត្រូវ​ថា មាន​ព្រះ​អង្គ, ទាំង​បព្វជិត​ដែល​គួរ​គោរព​ក៏​ថា មាន​ព្រះ​អង្គ បាន​ដែរ) ។ លស់​ព្រលឹង ភ័ន្ត​ថយ​ស្មារតី​ព្រោះ​ភ្ញាក់​ភ័យ​តក់​ស្លុត​រន្ធត់​ខ្លាំង ។ ហៅ​ព្រលឹង និយាយ​បូរ​បាច់​ដង្ហោយ​ហៅ​ព្រលឹង​ឲ្យ​ចូល​មក​កាន់​រូប​កាយ​វិញ (ធ្វើ​តាម​តម្រា​ព្រាហ្មណ៍) ។ល។

( គុ. ឬ ន. ) ដែល​មាន​ស្រី​សួស្ដី, ដែល​ជា​ទី​ស្រឡាញ់​ស្មើ​ជីវិត; អ្នក​ថ្លៃ, មាស​ថ្លៃ...។ ពាក្យ​សម្រាប់​ហៅ​មនុស្ស​ជា​ទី​ស្រឡាញ់​ដោយ​សេចក្ដី​ថ្នម​ចិត្ត : កែវ​ព្រលឹង ឬ ព្រលឹង​កែវ, ប្អូន​ព្រលឹង, មាស​ព្រលឹង ឬ ព្រលឹង​មាស, ព្រលឹង​បង, ស្ងួន​ព្រលឹង ។ល។ (ច្រើន​ប្រើ​ក្នុង​កាព្យ) : ស្ដេច​ថា​ហៃ​ព្រលឹង ចុះ​ប្អូន​ខឹង​អ្វី​នឹង​បង បើ​មាន​ក្ដី​មោះ​ហ្មង ម្ដេច​នួន​ល្អង​នាង​មិន​ប្រាប់ ។