តថនិយម

ពីWiktionary
Jump to navigation Jump to search

(លទ្ធិ, ទស្សនវិជ្ជា) realism, realisme លទ្ធិមួយដែលចាត់ទុកថា មានពិភពសច្ចៈមួយដែលមានអត្ថិភាពមិនចំណុះមនុស្សប៉ុន្តែ គេអាចយល់ដឹងបានតាមរយៈបញ្ញានិងប្រត្យក្សារម្មណ៍។ ពួកមនោនិយមអះអាងថា អ្វីមួយដែលជាបទពិសោធរបស់មនុស្សគឺជាស្មារតីឬគំនិត រីឯពួកតថនិយមវិញអះអាងថា តថភាពមានទាំងរូបធាតុ (material) និង អរូបធាតុ (immaterial) វត្ថុរូបី កម្លាំង និងទំនាក់ទំនងគឺ < ស្ថិតនៅខាងក្រៅ > រង់ចាំរបកគំហើញឬការយល់ពីដឹងពីវាមិនមែនវាអនុលោមតាមឆន្ទៈ សេចក្ដីសង្ឃឹមជំនឿឬបំណងរបស់មនុស្សជាតិឡើយ។ ឧ. រសជាតិប្រៃរបស់អំបិល គឺជាតថភាពមួយដែលមានស្រាប់នៅក្នុងធម្មជាតិ របស់អំបិល បើយោងតាមពួកតថនិយមរសជាតិប្រៃនេះមានលក្ខណៈសត្យានុម័តិ ឯករាជ្យពីការកំណត់របស់មនុស្ស។ មនុស្សគ្រាន់តែអាចដឹងពីវាតាមរយៈជិវ្ហាវិញ្ញាណថា វាមានរសជាតិប្រៃនិងទទួលស្គាល់ការណ៍ពិត (សច្ចភាព) នៃតថភាពនោះតែប៉ុណ្ណោះ។