Jump to content

ប្រតិដ្ឋ

ពីWiktionary

ប្រតិដ បា.; សំ. ( កិ. ) (បតិដ្ឋ; ប្រតិឞ្ឋ “ឋិត​នៅ​នឹង, តាំង​នៅ​ស៊ប់, តាំង​នៅ​ជាប់​លាប់; ឈរ​ស៊ប់,...”) ខ្មែរ​ប្រើ​ពាក្យ​នេះ​សំដៅ​សេចក្ដី​ថា បង្កើត​ឲ្យ​មាន​ឡើង​តាម​យោបល់​របស់​ខ្លួន ដោយ​ប្រដូច​ទៅ​នឹង​នេះ​នឹង​នោះ​ខុស​សោះ​ក៏​មាន ត្រូវ​ដែរ​ក៏​មាន : កុំ​អាល​ជឿ​ពេក ព្រោះ​អ្នក​និយាយ​ចេះ​តែ​ប្រតិដ្ឋ​ថា​ៗ​ទៅ​ទេ ។ ប្រើ​ជា គុ. ក៏​បាន : រឿង​ប្រតិដ្ឋ, ពាក្យ​ប្រតិដ្ឋ រឿង​ឬ​ពាក្យ​ដែល​គេ​ប្រតិដ្ឋ​ឲ្យ​មាន​ឡើង : សាស្ត្រា​ល្បែង​ថ្លែង​រឿង​ក្រៅ​ពី​ជាតក​មែន​ទែន, ដូច​ជា​រឿង​លក្សណ​វង្ស, រឿង​ស័ង្ខសិល្ប៍ជ័យ​, រឿង​សព្វសិទ្ធ​, រឿង​ជិនវង្ស ... សុទ្ធ​តែ​ជា​រឿង​ប្រតិដ្ឋ ដូច​គ្នា​នឹង​រឿង​ប្រលោម​លោក​ដទៃ​ទៀត ដែល​ជា​រឿង​ប្រតិដ្ឋ​នោះ​ដែរ ។ ពាក្យ​ថា រូប​យាយ​ចាស់​រវៃ​អំបោះ​នៅ​ក្នុង​វង់​ព្រះ​ចន្ទ្រ ជា​សម្ដី​ប្រតិដ្ឋ​ប្រាប់​ក្មេង​តូច​ៗ​ដែល​វា​សួរ, ឯ​តាម​ការណ៍​ពិត គឺ​ជា​រូប​ទន្សាយ (ពោធិសត្វ) ដែល​មាន​ចែង​ក្នុង​គម្ពីរ​ជាតក (ខាង​ពុទ្ធ​និយម) ។ល។ តាម​ទម្លាប់​និយាយ​ថា ប្រឌិត ឬ​ធ្លាប់​សរសេរ ប្រឌិដ្ឋ ក៏​មាន, គួរ​សរសេរ ប្រតិដ្ឋ វិញ​ត្រឹម​ត្រង់​តាម សំ. និង បា. លាយ​ចម្រុះ​គ្នា, ត្រូវ​ការ​អាន ប្រដិត, ឬ​ថា ប្រឌិត តាម​ទម្លាប់​ក៏​សឹង​តែ​បាន, ដូច​ជា​សរសេរ អតិត ឬ​អតីត ធ្លាប់​អាន​ថា អឌិត នោះ​ដែរ ដ្បិត​ការ​អាន​ខុស​ពី​សរសេរ​នេះ រាប់​ថា​ជា អញ្ញត្រ​សព្ទ ក្នុង​អក្សរ​សាស្ត្រ ដូច​ជា អញ, អ្នក, នេះ, នោះ អាន​ថា អាញ់, នាក់, និះ, នុះ... ដូច្នោះ​ដែរ ។ល។