Jump to content

ពាក្យ​កំព្រា

ពីWiktionary

( ន. ) ពាក្យ​ទោល​ឯក​ឯង គឺ​ពាក្យ​ដែល​មាន​តែ​អក្សរ​មួយ​គត់ ឥត​មាន​ព្យព្ជានៈ​ណាមួយ​ជា​តួ​ប្រកប​ផង​ឡើយ​ដូច​ជា ក(ក មនុស្ស, ក​កើត, ក​ដៃ...); ខ (ខ​១, ខ​២; ត្រី​ខ...); គ (ដើម​គ, មនុស្ស​គ); ង (ង​ស្ទើត​ឡើង); ច (ច​ឈើ, ឆ្នាំច...); ឆ (ឆ​បោក, ឆ​ច្រមុះ​គោ); ញ (ដើម​ញ, ដោះ​ញ); ដ (ទូក​ដ); ត (ត​ភ្ជាប់, ត​ដៃ, ត​ទៅ); ទ (ទ​សម្រាប់​ដាក់​ឲ្យ​ទឹក​ហូរ); ព (ព​កូន); ល (ល​មើល); ស (សម្បុរ) ជាដើម​នេះ​ហៅ​ថា ពាក្យ​កំព្រា គឺ​ពាក្យ​ទោល ។ សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ, ខ្មែរ​យើង​ពិបាក​ប្រើ​ពាក្យ​កំព្រា​ទាំង​ប៉ុន្មាន​នោះ​ណាស់ ដូច​ជា​ត្រូវ​សរសេរ : លើក​ដាក់​លើក (លើក​ដាក់​លើ-ក), ទូក​ង (ទូក-ង), កុក​ស​ក (កុក-ស-ក), លូក​ល (លូក-ល) ។ល។ បើ​មិន​ប្រើ​គំនូស​ (-) នេះ​រាំង តើ​គេ​មិន​អាន​ថា លើក​ដាក់-លើក, ទូ-កង, កុក-សក, លូ-កល ទៅ​វិញ​ទេ​ឬ ? --កាល​ពី គ. ស. ១៩១៤ ព. ស. ២៤៥៨ គណៈ​កម្មការ​តែង​វចនានុក្រម​ខ្មែរ​បាន​ព្រមព្រៀង​បង្កើត​សញ្ញា​មួយ​បែប​ឲ្យ​ឈ្មោះ​ថា អឌ្ឍ​ចន្ទ “ព្រះ​ចន្ទ​កន្លះ​ភាគ” មាន​រូប​សណ្ឋាន​ស្រដៀង​នឹង​ព្រះ​ចន្ទ​ចំណិត​ដូង ប៉ុន្តែ​មិន​ផ្ងារ​ឡើង​លើ​ទេ ត្រូវ​ប្រើ​ផ្កាប់​គ្រប​លើ ពាក្យ​កំព្រា, បាន​ប្រើ​ខ្លះ​បណ្ដើរ​ទៅ​ហើយ, ក៏​ស្រាប់​តែ​មាន​ខ្មែរ​ខ្លះ​គ្នា​ឯង​នេះ កើត​មាន​សេចក្ដី​ក្រហាយ​ប្ដឹង​ផ្ដល់​ឡើង អឌ្ឍ​ចន្ទ នោះ​ក៏​ត្រូវ​វិនាស​ទៅ ។ គួរ​ឲ្យ​នឹក​ស្ដាយ​ក្រៃលែង​ស្ដាយ; កាល​ណា​សរសេរ​ត្រូវ​ប្រទះ​លើ ពាក្យ​កំព្រា ណាមួយ ដែល​ត្រូវ​តែ​ប្រើ​សញ្ញា (-) នេះ​ផ្សំ​ផង​ទើប​កើត​នោះ ក៏​នាំ​ឲ្យ​នឹក​ដល់ អឌ្ឍ​ចន្ទ ដែល​វិនាស​បាត់​ដូច​ជា ស្លាប់​ទៅ​ហើយ​នោះ​ជា​ដរាប ។ យើង​មាន​សង្ឃឹម​ថា ចំណេរ​កាល​ត​ទៅ, អស់​លោក​អ្នក​អក្សរ​សាស្ត្រ ដែល​ស្រឡាញ់​ពេញ​អធ្យាស្រ័យ​ចំពោះ​អក្សរ-ភាសា​ជាតិ គង់​នឹង​ជំនុំ​បង្កើត​សញ្ញា​បែប​ណា​មួយ​សម្រាប់​ប្រើ​ដាក់​លើ ពាក្យ​កំព្រា ទាំង​ប៉ុន្មាន​នោះ​ពុំខាន​ឡើយ ទេ​ដឹង ?...