ឡាន

ដោយWiktionary

ខ្មែរ នាម ( ន. ) រមូរ​ដែក​មាន​សណ្ឋាន​ជា​ចម្រៀក​ឬ​ជា​បន្ទះ​តូច​កាល​ណា​មួល​រឹត​ឲ្យ​តឹង​មាន​កម្លាំង​ប្រឹង​រលា​រវាត​ចេញ សម្រាប់​ញ៉ាំ​គ្រឿង​ចក្រ​ឲ្យ​ដើរ​ជា​ដើម : ឡាន​នាឡិកា ។ ឈ្មោះ​ចង្កៀង​មាន​ឡាន មាន​ចក្រ មាន​ស្លាប​កង្ហារ​វិល​បក់​កាត់​ផាត់​ផ្សែង​ឲ្យ​ពន្លឺ​ភ្លើង​ភ្លឺ​ថ្លា : ចង្កៀង​ឡាន ។ ព. ប្រ. រថយន្ត : បើក​ឡាន, ជិះ​ឡាន (រថយន្ត​ឥត​មាន​ឡាន​សោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​ហៅ​តាម​រូប​រថ​តូច​ៗ មាន​ទ្រង់ទ្រាយ​ដូច​រថយន្ត មាន​ឡាន​មួល​ឲ្យ​តឹង​រត់​រឥល​ទៅ​បាន សម្រាប់​កូន​ក្មេង​លេង, រូប​រថ​នោះ​គេ​នាំ​យក​ពី​ប្រទេស​ក្រៅ​មក​លក់​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា តាំង​ពី​កាល​ដែល​មិន​ទាន់​មាន​រថយន្ត​មែនទែន​មក​ដល់​នៅ​ឡើយ, លុះ​ត​មក​មាន​រថយន្ត​មក​ដល់​ជា​ដំបូង ខ្មែរ​ក៏​នាំ​គ្នា​ហៅ ឡាន រាល់​មាត់​ជាប់​មក​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃ, សម្ដី​ក្នុង​ផ្លូវ​ការ គួរ​លែង​ហៅ ឡាន គួរ​ហៅ រថយន្ត វិញ, បើ​មាន​គេ​សួរ យើង​អាច​ឆ្លើយ​រួច, ដោះ​ស្រាយ​បាន​ដោយ​ងាយ តាម​ប្រភព​នៃ​ពាក្យ​នេះ) ។


  • រមូរ​ដែក​មាន​សណ្ឋាន​ជា​ចម្រៀក​ឬ​ជា​បន្ទះ​តូច​កាល​ណា​មួល​​រឹត​ឲ្យ​តឹង​មាន​កម្លាំង​ប្រឹង​រលារ​វាត​ចេញ សម្រាប់​ញ៉ាំ​គ្រឿង​ចក្រ​ឲ្យ​ដើរ​ជា​ដើម : ឡាន​នាឡិកា ។
  • ឈ្មោះ​ចង្កៀង​មាន​ឡាន មានចក្រ មាន​ស្លាប​កង្ហារ​វិល​បក់​កាត់​ផាត់​ផ្សែង​ឲ្យ​ពន្លឺ​ភ្លើង​ភ្លឺ​ថ្លា : ចង្កៀង​ឡាន ។ព. ប្រ. រថយន្ត : បើក​ឡាន, ជិះ​ឡាន (រថយន្ត​ឥត​មាន​ឡាន​សោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​ហៅ​តាម​រូប​រថតូចៗ មាន​ទ្រង់​ទ្រាយ​ដូច​រថយន្ត មាន​ឡាន​មួល​ឲ្យ​តឹង​រត់​រឥល​ទៅ​បាន សម្រាប់​កូន​ក្មេង​លេង, រូប​រថ​នោះ​គេនាំ​យក​ពី​ប្រទេស​ក្រៅ​មក​លក់​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា តាំង​ពី​កាល​ដែល​មិន​ទាន់​មាន​រថយន្ត​មែន​ទែន​មក​ដល់​នៅ​ឡើយ, លុះ​តមក​មាន​រថយន្ត​មក​ដល់​​ជា​ដំបូង ខ្មែរ​ក៏​នាំ​គ្នា​ហៅ ឡាន រាល់មាត់​ជាប់​​មក​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃ​ , សម្ដី​ក្នុង​ផ្លូវ​ការ​ គួរ​លែង​ហៅ ឡាន​គួរ​ហៅ រថយន្ត វិញ, បើ​មាន​គេ​សួរ យើង​អាច​ឆ្លើយ​រួច, ដោះ​ស្រាយ​បាន​ដោយ​ងាយ តាម​ប្រភពនៃ​ពាក្យ​នេះ ) ។