អក

ពីWiktionary
Jump to navigation Jump to search

( កិ. ) ចាប់​ចំណី​អាហារ​ក្រៀម, ផង់ ឬ​ភេសជ្ជៈ​ស្ងួត​ផង់​ជាដើម ពេញ​ទូក​ដៃ ហា​មាត់​ធំ​ងើយ​ពម : អក​ប្រអួល, អក​អំបុក, អក​ថ្នាំ​ផង់ ។

( ន. ) អជ្ឈុបាតក​សត្ត​មួយ​ប្រភេទ សម្បុរ​ខ្លួន​ខ្មៅ​ស្រអាប់ មាឌ​ធំ​កន្តុល​បន្តិច​ជាង​កុក​ខ្មៅ, ឆាប​ចាប់​មច្ឆ​ជាតិ​ជា​ចំណី; កាល​ណា​ព្រាត់​គូ​ឬ​ព្រាត់​កូន ស្រែក​យំ​គ្រលួច​សង្រេងសង្រៃ​ហើរ​ឆ្វៀលឆ្វាត់​ខ្ពស់​ៗ ទាប​ៗ ប្រះ​ប្រាណ គួរ​ឲ្យ​ស្រងេះស្រងោច​អាណោចអាធម្ម (ហៅ អក តាម​សូរ​វា​យំ) ។ គេ​តែង​និយាយ​ប្រៀប​ថា កើត​ទុក្ខ​ធំ​យំ​បោក​ខ្លួន ឬ​យំ​ប្រះ​ប្រាណ​ដូច​ជា​អក ។ (ព. កា.) : សត្វ​អក​ជា​សត្វ​មាន​ចិត្ត​ស្មោះ អាឡោះអាល័យ​ហួស​ទំនង នៅ​ពេល​ដែល​ព្រាត់​បាត់​គូ​គ្រង ទោះ​ព្រាត់​រំលង​កាល​យូរ​ថ្ងៃ ។ ស្រែក​យំ​រង្គំ​មិន​សូវ​ស្រាក ក្រៀមក្រំ​លំបាក​ពន់​ពេក​ក្រៃ ជួន​កាល​បោក​ខ្លួន​ឲ្យ​ក្សិណក្ស័យ​សង្រេងសង្រៃ​ដល់​ស្គាំងស្គម ។ មនុស្ស​ខ្លះ​កើត​ទុក្ខ​ដូច​ជា​អក​ ច្រើន​ខក​ខូច​ចិត្ត​ដល់​ខ្លួន​ទ្រម ទោះ​គេ​ពន្យល់​ក៏​ពុំ​ព្រម រញម​ត្រាតែ​មាន​ជំងឺ ។

(មើល​ក្នុង​ពាក្យ អករ៍ និង ឧកញ៉ា, ឧកហ្លួង) ។

( ន. ) ប្រដាប់​ធ្វើ​ដោយ​លោហ​ជាតិ​ផ្សេង​ៗ​ឬ​ធ្វើ​ដោយ​ប្រាក់, មាស​ជាដើម​មាន​រាង​ច្រឡោ​ឬ​មាន​សណ្ឋាន​ដូច​បំពង់​តូច មាន​មេ​មាន​គម្រប សម្រាប់​ដាក់​កំបោរ​បៀក​ម្លូ : កំបោរ​កន្លះ​អក, អក​កំបោរ​លង់ហិន, អក​កំបោរ​ប្រាក់ ។ អក​កំបោរ