អ្នកប្រើប្រាស់:ធនឆាយពិសិដ្ឋ

គំនិតយុត្តិធម៌

នៅសម័យក្រិចបុរាណសម័យ ការគិតពិចារណាពីបញ្ហាច្បាប់នៅមានលក្ខណៈតូចចង្អៀតនៅឡើយ ដោយជាទូទៅសិក្សាត្រឹមតែនិយមន័យនៃច្បាប់ឬយុត្តិធម៌ប៉ុណ្ណោះ។ សម័យក្រោយៗមកការពិចារណាពី បញ្ហាច្បាប់ និងយុត្តិធម៌កាន់តែមានភាពសំខាន់ឡើង និងកាន់តែស៊ីជម្រៅឡើងដោយឈានទៅពិចារណាពី បញ្ហាទម្រង់ច្បាប់ សិទ្ធិសេរីភាព យុត្តិធម៌សង្គម និងសីលធម៌--- រហូតដល់បច្ចុប្បន្នមនុស្សឈានទៅដល់ការ គិតពីបញ្ហាសិទ្ធិសេរីភាពរបស់សត្វទៀតផង។

  មនុស្សម្នាក់ៗមានសិទ្ធិសេរីភាពពីកំណើតរៀងៗខ្លួន ដោយគ្មាននរណាម្នាក់អាចបំពារបំពានបាន ឡើយ។ មនុស្សមានសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការធ្វើអំពើនានាជាច្រើន តែការប្រើសិទ្ធិសេរីភាពហួសវាងាយជ្រៀត ជ្រែកដល់សេរីភាពអ្នកដទៃណាស់។ ដូច្នេះមនុស្សមានសេរីភាពធ្វើអំពើផ្សេងៗតាមចំណង់ចិត្តដោយទទួល ខុសត្រូវនូវទង្វើរបស់ខ្លួនចំពោះមុខសង្គម  ដោយមិនត្រូវឱ្យប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិសេរីភាពអ្នកដទៃនោះទេ។
  យុត្តិធម៌ ជាបញ្ញត្តិមួយដែលមនុស្សគ្រប់រូបប្រាថ្នាចង់បាន។  យុត្តិធម៌ពុំមែនសម្រាប់តែបុគ្គល ឬក្រុម ណាមួយឡើយ ពោលគឺមិនត្រឹមតែមានយុត្តិធម៌ចំពោះយើងទេ គឺត្រូវមានយុត្តិធម៌ចំពោះអ្នកដទៃផងដែរ។ យុត្តិធម៌ត្រូវឈរលើមូលដ្ឋានច្បាប់ និងសីលធម៌សង្គមជាគោលដោយពុំមែនជាកម្មសិទ្ធរបស់នរណាម្នាក់នោះ ទេ ពោលគឺមនុស្សគ្រប់រូបមានសិទ្ធិទទួលនូវយុត្តិធម៌ទៅតាមទង្វើរបស់ពួកគេ។ ទំនាក់ទំនងរវាងច្បាប់ និងយុត្តិធម៌ ជាទំនាក់ទំនងមួយដែលមិនអាចខ្វះគ្នាបាន។ សង្គមមួយមិនអាចមានយុត្តិធម៌សង្គមបានទេ បើគ្មានច្បាប់ ហើយក៏គ្មានច្បាប់ណាដែលអាចអនុវត្តទៅបានដែរដរាបណាច្បាប់នោះគ្មានយុត្តិធម៌សម្រាប់ មហាជនទូទៅនោះ។ ដូច្នេះច្បាប់ត្រូវតាក់តែងឡើងតាមគោលការណ៍ទូទៅមិនមែនបុគ្គលឬក្រុមណា មួយទេគឺមនុស្សម្នាក់ៗស្មើភាពចំពោះមុខច្បាប់ មានន័យថាមិនមែនអ្នកសម្លាប់មិត្តភក្តិសាច់ញាតិរបស់យើង ត្រូវមានទោសច្រើនជាងអ្នកដែលសម្លាប់អ្នកដទៃដែលយើងមិនដែលស្គាល់នោះទេ ។ 

ដោយមនុស្សជាភាវៈសង្គម ដូច្នេះសង្គមជាតិមួយមានយុត្តិធម៌សង្គមទៅបានត្រូវផ្តើមចេញពីបុគ្គល ទៅគ្រួសារ ពីគ្រួសារទៅសង្គម។ សង្គមមួយមិនអាចមានយុត្តិធម៌សង្គមបានទេ ដរាបណាភាវៈនៃសង្គម នោះគ្មានគំនិតយុត្តិធម៌។

mail: thunchhaypiseth@yahoo.com