យំ

ដោយWiktionary

( កិ. ) បញ្ចេញ​សូរ​សព្ទ​ព្រម​ទាំង​ចេញ​ទឹក​ភ្នែក​ព្រោះ​សេចក្ដី​សោក​ស្តាយ​អាល័យ ឬ​ព្រោះ​មាន​ទោមនស្ស​អាក់​អន់​ចិត្ត ឬ​ក៏​ព្រោះ​ឈឺ​ចាប់​ខ្លាំង ។ យំ​គោក ឬ យំ​ស្ងួត យំ​គ្មាន​ទឹក​ភ្នែក ។ យំ​គាំង យំ​គាំង​លង់ បាត់​សូរ​សព្ទ​ម្តង​ៗ : ក្មេង​យំ​គាំង ។ យំ​ចុង​ជើង យំ​សោក​ជិត​ចុង​ជើង​អ្នក​ដែល​ឈឺ​ដាប​ឬ​បុគ្គល​ស្លាប់ ។ យំ​ទារ យំ​ទារ​រក​ចំណី​ជាដើម ។ យំ​ទួញ យំ​រៀប​រាប់​បូរបាច់​ដោយ​សោក​ស្តាយ ។ យំ​យប់ យំ​តែ​ក្នុង​វេលា​យប់​ៗ : ក្មេង​យំ​យប់ ។ យំ​យាម ពោល​ពាក្យ​រលាក់​រលែក​តាម​បទ​គ្វាម ដែល​លើក​ចង​ជា​សេចក្ដី​រៀប​រាប់​ទៅ រក​សព​ដែល​តម្កល់​នៅ​ទី​នោះ ក្នុង​ពេល​យាម​មាន​កំណត់, ច្រើន​តែ​កំណត់​ក្នុង ១ ថ្ងៃ​ត្រឹម ៤ ដង​គឺ វេលា​អធ្រាត្រ, ជិត​ព្រឹក, ថ្ងៃ​ត្រង់, ព្រលប់ (អ្នក​យំ​យាម​ច្រើន​តែ​ពួក​ស្រ្តី, ប្រើ​ចំពោះ​តែ​សព​ឥស្សរ​ជន មាន​ក្សត្រិយ៍​ទ្រង់​រាជ្យ​ជាដើម) ។ យំ​យែក (ម. ព. យែក) ។ យំ​រហាម យំ​ហូរ​ទឹក​ភ្នែក​រហាម ។ យំ​រំងាស់ (ព. ប្រ.) យំ​យូរ​ក្រ​ស្ងៀម : ក្មេង​យំ​រំងាស់ ។ យំ​លំប៉ា ឬ យំ​រំអុក យំ​ទទូច​ទារ​រឿយ​ៗ​មិន​លែង, យំ​មិន​ងាយ​ស្ងៀម​នាំ​ឲ្យ​កើត​អផ្សុក : ក្មេង​យំ​លំប៉ា ឬ យំ​រំអុក ។ យំ​រ៉ាំរ៉ៃ យំ​ជាប់​ក្រ​ស្ងៀម ។ យំ​សោក យំ​បូរបាច់​ដោយ​សេចក្ដី​ស្តាយ​ស្រណោះ ។ យំ​អណ្តឺតអណ្តក យំ​ដោយ​ដក​ខ្យល់​ដង្ហើម​លង់​ៗ លិច​ៗ​អណ្តែត​ៗ ប៉ផ្តឺតប៉ផ្តក់ : ក្មេង​យំ​អណ្តឺតអណ្តក ។ល។ ស្ករ​យំ (ព. ប្រ.) ស្ករ​ដែល​រឹង​ហើយ​ប្រែ​ជា​ជ្រាយ​ជោរ​ព្រោះ​ត្រូវ​ចំ​ហាយ​ក្តៅ​ខ្លាំង​ឬ​ត្រជាក់​ខ្លាំង ។

  1. សត្វ​យំ ឬ សត្វ​ចាំ​ត្រពាំង ជា​ឈ្មោះ​បក្សី​មួយ​ប្រភេទ មាន​ក្បាល ក ទ្រូង ចំពុះ ជើង​ភ្នែក​ពណ៌​ក្រហម​ភ្លឺ ដងខ្លួន​ពណ៌​ប្រផេះ ជុំវិញ​ភ្នែក​ពណ៌​ស្វាយ​។ នៅពេល​មិនទាន់​ពេញវ័យ បក្សី​នេះ​មាន​ក្បាល និង​ដងខ្លួន​ប្រផេះ​ក្រ​ម៉ៅ​។ បក្សី​នេះ​ច្រើន​រស់នៅ​តាម​ព្រៃស្រោង ដំណុះ​ព្រៃ​ក្មេង​ជាដើម​។ សត្វ​យំ ឬ សត្វ​ចាំ​ត្រពាំង គឺជា​ប្រភេទ​បក្សី​កម្រ​មួយ​ប្រភេទ ស្ថិតក្នុង​កំណត់ត្រា​ចុងក្រោយ នៅ​តំបន់ភ្នំ​បូកគោ តាមរយៈ​ម៉ាស៊ីន​ថត​ស្វ័យប្រវត្តិ​។ ចំណែក​រដូវ​បន្ត​ពូជ​គឺ​ចាប់ពី​ខែឧសភា ដល់​ខែសីហា​។