Jump to content

សង្ខារ

ពីWiktionary

[សង់-ខា] (បា.; សំ.) (ន.) (សំស្ការ) ការ​តាក់តែង, គ្រឿង​ប្រកប​ឬ​តាក់តែង; គ្រឿង​ប្រុង; ភ្ជុំ, ប្រមូល​ផ្សំ; សព៌ាង្គ​កាយ; ជីវិត; គំនិត; អ្វី​ៗ​ទាំងពួង​ក្នុង​លោក;... ។

សង្ខារក្ខន្ធ (សង់-ខា-រុ័ក-ខ័ន) គំនរ​ឬ​កង​នៃ​គំនិត (ដែល​រាប់​ជា​ខន្ធ​ទី ៤ ក្នុង​ខន្ធ​ទាំង ៥) ។

សង្ខារ​ទុក្ខ (សង់-ខា-រ៉ៈ-ទុក) សេចក្ដី​ព្រួយ​លំបាក​របស់​ជីវិត​ឬ​ព្រោះ​ជីវិត ។

សង្ខារ​ធម៌ (សង់-ខា-រ៉ៈ-ធ័រ) ធម៌​គឺ​សង្ខារ​ឬ​សង្ខារ​ដែល​រាប់​ថា​ធម្មតា ។

សង្ខារ​និរោធ (សង់-ខា-រ៉ៈ-និ-រោត) ដំណើរ​រលត់​សង្ខារ, ដំណើរ​លែង​មាន​សង្ខារ​ត​ទៅ​ទៀត ។

សង្ខារ​បច្ច័យ ឬ​​ សង្ខារប្បច្ច័យ (សង់-ខា-រ៉ៈ-បុ័ច-ចៃ) ឬ (សង់-ខា-រុ័ប-បុ័ច-ចៃ) ធម៌​ដែល​ជា​បច្ច័យ​ឲ្យ​កើត​វិញ្ញាណ ។

សង្ខារ​បធានសង់ខារប្បធាន (សង់-ខា-រ៉ៈ-ប៉ៈ-ធាន) ឬ (សង់-ខា-រុ័ប-ប៉ៈ-ធាន) ការ​តាំង​នៅ​មាំ​របស់​សង្ខារ ។

សង្ខារ​លោក (សង់-ខា-រ៉ៈ-លោក) លោក​គឺ​សង្ខារ, លោក​ដែល​ទុក​ថា​ជា​សង្ខារ; សេចក្ដី​ចម្រើន​និង​សេចក្ដី​វិនាស ។

សង្ខារុបេក្ខា (សង់-ខា-រុ-ប៉េក-ខា) (បា. < សង្ខារ + ឧបេក្ខា) ដំណើរ​ជើយ​ព្រងើយ​ចំពោះ​អ្វី​ៗ​ទាំងពួង ។ល។

កាយ​សង្ខារ (កាយ-យ៉ៈ-សង់-ខា) ខ្យល់​ដក​ដង្ហើម​ចេញ​ចូល ។

ចិត្ត​សង្ខារ (ចិត-តៈ-សង់-ខា) សញ្ញា​និង​វេទនា ។

ជីវិត​សង្ខារ (ជី-វិ-តៈ-សង់-ខា) អាយុ, ភ្លើង​ធាតុ​និង​បដិសន្ធិ​វិញ្ញាណ។

វចី​សង្ខារ (វៈ-ចី-សង់-ខា) វិតក្កៈ និង វិចារៈ (ព. ពុ. ទាំងអស់) ។ល។