អគតិ

ពីWiktionary
Jump to navigation Jump to search

[អៈគៈតិ] (សំ. បា.) ( ន. ) ការ​ពុំ​គួរ​ប្រព្រឹត្ត, សេចក្ដី​លម្អៀង : លុះ​ក្នុង​អគតិ, វិនិច្ឆ័យ​ក្តី​ដោយ​អគតិ

អគតិ “សេចក្ដី​លម្អៀង” មាន ​៤ ​យ៉ាង​គឺ ៖
១- ឆន្ទាគតិ (សំ. បា. < ឆន្ទ + អគតិ) : សេចក្ដី​លម្អៀង​ព្រោះ​ស្រឡាញ់;
២- ទោសាគតិ (បា. < ទោស + អគតិ; សំ. ទោឞ + អគតិ) : សេចក្ដី​លម្អៀង​ព្រោះ​ស្អប់;
៣- មោហាគតិ (សំ. បា. < មោហ + អគតិ) : សេចក្ដី​លម្អៀង​ព្រោះ​ល្ងង់, ព្រោះ​ពុំ​យល់​ការ​ខុស​ត្រូវ;
៤- ភយាគតិ (សំ. បា. < ភយ + អគតិ) : សេចក្ដី​លម្អៀង​ព្រោះ​ខ្លាច​បុណ្យ​ខ្លាច​អំណាច​ឬ​ខ្លាច​ចិត្ត​គេ ។

អគតិ​គមនៈអគតិគមន៍ (--គៈ-មៈនៈ ឬ --គំ) : ការ​លុះ​ក្នុង​អគតិ ។
អគតិ​គាមី : អ្នក​ដែល​ច្រើន​តែ​លុះ​ក្នុង​អគតិ (បើ​ស្ត្រី​ជា អគតិ​គាមិនី) ។
អគតិប្បហានអគតិប្រហាន (--តិប-ប៉ៈ-ឬ-ប្រៈ--) : ការ​លះ​អគតិ; ការ​មិន​លុះ​ក្នុង​អគតិ ។

ពាក្យ​កាព្យថា

រី​ជន​សោសិ លុះ​ក្នុង​អគតិ ណា​មួយ​ឥត​ដឹង លុះ​កម្ម​ឲ្យ​ផល ទើប​ធ្វើ​ភ្នែក​ស្លឹង គន់​គិត​រំពឹង ដឹង​ខ្លួន​ថា​ខុស
គួរ​អស់​ជន​ផង កុំ​ធ្វើ​កន្លង ទោះ​ស្រី​ទោះ​ប្រុស ទោះ​ធំ​ទោះ​តូច គួរ​ខ្លាច​កំហុស អំពើ​ឆ្គង​ខុស គួរ​ចៀស​វាង​ឆ្ងាយ