Jump to content

អ្នក

ពីWiktionary

ភាសាខ្មែរ

[កែប្រែ]

សព្វនាម

[កែប្រែ]

ពាក្យ​ប្រើ​ជា​ជំនួស​ឈ្មោះ​បុគ្គល​ដែល​ត្រូវ​និយាយ​ទៅ​រក​ក្នុង​ទី​ចំពោះ​មុខ សម្រាប់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ហៅ​គ្នា​ដោយ​សេចក្ដី​គួរ​សម មិន​ចេញ​ឈ្មោះ​បុគ្គល​នោះ (ប្រើ​បាន​ទាំង​បុរស​ទាំង​ស្ត្រី) :

  • អ្នក​អញ្ជើញ​ទៅ​ណា ?
  • អញ្ជើញ​អ្នក​ចូល​អង្គុយ​លេង​សិន !
  • អ្នក​ស្រី​សុខ​សប្បាយ​ទេ​ឬ ? ។

នាក់ ( បុ. ស. ) (ពាក្យ​ខ្មែរ​បុរាណ​ព្រេង​ព្រឹទ្ធ​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​ប្រើ​ជា​អញ្ញត្រ​សព្ទ) ពាក្យ​ប្រើ​ជា​ជំនួស​ឈ្មោះ​បុគ្គល​ដែល​ត្រូវ​និយាយ​ទៅ​រក​ក្នុង​ទី​ចំពោះ​មុខ សម្រាប់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ហៅ​គ្នា​ដោយ​សេចក្ដី​គួរ​សម មិន​ចេញ​ឈ្មោះ​បុគ្គល​នោះ (ប្រើ​បាន​ទាំង​បុរស​ទាំង​ស្ត្រី) :

  • អ្នក​អញ្ជើញ​ទៅ​ណា ?
  • អញ្ជើញ​អ្នក​ចូល​អង្គុយ​លេង​សិន !
  • អ្នក​ស្រី​សុខ​សប្បាយ​ទេ​ឬ ? ។

សាធារណ​ជន​ហៅ​បង​ថ្លៃ​ក៏​ប្រើ​ពាក្យ អ្នក ដែរ ។ ប្រើ​ជា​ពាក្យ​នាំ​មុខ​ឈ្មោះ​បុគ្គល​ក៏​បាន :

  • អ្នក​ទេព,
  • អ្នក​នន្ទ,
  • អ្នក​ចន្ទ,
  • អ្នក​សុខ ។

ទំនៀម​សាធារណ​ជន​ខ្មែរ​ក្នុង​សម័យ​ពី​ដើម មុន​សម័យ​បច្ចុប្បន្ន​នេះ, បើ​បុរស​ណា​បាន​បួស​ជា​ភិក្ខុ​ហើយ​សឹក​មក ត្រូវ​ហៅ អ្នក (អ្នក​សោម, អ្នក​សម); បើ​បាន​បួស​ជា​សាមណេរ​ហើយ​សឹក​មក​ត្រូវ​ហៅ ជី (ជី​មាស, ជី​មិត្រ); បើ​មិន​បាន​បួស​សោះ​ទេ ត្រូវ​ហៅ ចៅ (ចៅ​ប្រាក់ ចៅ​មាស); បើ​នៅ​ជំទង់​ឬ​កំលោះ​ហៅ អា ។ ដោយ​ហេតុ​នេះ ទើប​មាន​ពាក្យ​ចាស់​ទុំ​ខ្លះ​និយាយ​បង្អាប់​គ្នា​ថា បួស​ឲ្យ​តែ​ព្រះ​ពុទ្ធ​ឲ្យ​ងារ គឺ​បួស​ហើយ​សឹក​មក​គ្មាន​ចេះ​អ្វី បួស​យក​តែ​ងា អ្នក ឬ ជី ប៉ុណ្ណោះ ។

នាក់ ( ន. ) (ជា​អញ្ញត្រ​សព្ទ) បុគ្គល, ជន, មនុស្ស ។ ពាក្យ​សម្រាប់​នាំ​មុខ​សព្ទ​ដទៃ, ប្រើ​បាន​តាម​គួរ​ដល់​ការ​ប្រកប, ដូច​គ្នា

  • អ្នក​ការ ឬ អ្នក​កាន់​ការ, អ្នក​ធ្វើ​ការ បុគ្គល​ដែល​ធ្វើ​ការ​ឬ​ដែល​កាន់​ការ ។
  • អ្នក​កីឡា បុគ្គល​ដែល​លេង​ល្បែង​កម្សាន្ត​ចិត្ត ។ ព. ស. ស. ជន​អ្នក​លេង​ល្បែង​មាន​ប្រយោជន៍​តាម​សម័យ​និយម។
  • អ្នក​ក្រ ជន​ដែល​ក្រ​ទ្រព្យ។
  • អ្នក​ក្រុង ជន​ដែល​នៅ​ក្នុង​ក្រុង។
  • អ្នក​ក្លាហាន បុគ្គល​ក្លាហាន។
  • អ្នក​ខ្លាច ជន​ដែល​ខ្លាច ។
  • អ្នក​ខ្លៅ បុគ្គល​ខ្លៅ ។
  • អ្នក​ខ្លះ​ ជន​ខ្លះ។
  • អ្នក​គ្រួ ជន​ដែល​ចម្អិន​ភោជនាហារ (អារាលិក ឬ អាឡារិក)។
  • អ្នក​ចេះ បុគ្គល​មាន​ចំណេះ។
  • អ្នក​ចោទ បុគ្គល​ដែល​ចោទ​ប្រកាន់​ឬ​ដែល​ដាក់​ចំណោទ។
  • អ្នក​ចម្ការ មនុស្ស​ដែល​ធ្វើ​ចម្ការ។
  • អ្នក​ឆ្លើយ ជន​អ្នក​ឆ្លើយ ។
  • អ្នក​ជា ភុជិស្ស​ជន។
  • អ្នក​ជំនួញ ជន​ដែល​ធ្វើ​ជំនួញ។
  • អ្នក​ឈ្លប បុគ្គល​ដែល​ឈ្លប។
  • អ្នក​ដឹង ជន​ដែល​ដឹង។
  • អ្នក​តូច បុគ្គល​ដែល​តូច​ជាង​គេ។
  • អ្នក​ទាប បុគ្គល​ដែល​ទាប​ថោក។
  • អ្នក​ទេសន៍ បព្វជិត​ដែល​ចេះ​ទេសន៍ (ធម្ម​កថិក)។
  • អ្នក​ធំ បុគ្គល​ជា​ធំ (ឥស្សរ​ជន)។
  • អ្នក​បួស ជន​ដែល​បួស (បព្វជិត)។
  • អ្នក​ប្រាជ្ញ បុគ្គល​ដែល​មាន​ប្រាជ្ញា​ស្គាល់​ខុស​ត្រូវ។
  • អ្នក​ផ្សារ ជន​ដែល​មាន​ផ្ទះ​លំនៅ​ក្នុង​ប្រជុំ​ផ្សារ ឬ​ដែល​លក់​ទំនិញ​ក្នុង​ផ្សារ។
  • អ្នក​ព្រៃ ជន​ដែល​នៅ​ក្នុង​ស្រុក​ព្រៃ។
  • អ្នក​ភ្លេង មនុស្ស​ដែល​ចេះ​ភ្លេង​ឬ​ដែល​លេង​ភ្លេង។
  • អ្នក​មាន អ្នក​ដេល​មាន​ទ្រព្យ​ច្រើន។
  • អ្នក​មុខ​អ្នក​ការ ជន​ដែល​មាន​មុខ​មាន​ឈ្មោះ​និង​ជន​ដែល​មាន​មុខ​ការ​ឬ​ដែល​ជា​ប្រមុខ​ក្នុង​កិច្ច​ការ។
  • អ្នក​រក ជន​ដែល​រក; ជន​ដែល​ខំ​ប្រឹង​ធ្វើ​ការ​រក​ស៊ី។
  • អ្នក​រាជការ មនុស្ស​ដែល​ធ្វើ​រាជការ។
  • អ្នក​រៀន​ ជន​ដែល​កំពុង​រៀន, សិស្ស​រៀន។
  • អ្នក​លេង ជន​ដែល​លេង​ល្បែង; ជន​ដែល​ប្រព្រឹត្ត​តែ​ខាង​ការ​លេង... (មាន​ច្រើន​ប្រភេទ)។
  • អ្នក​ស៊ើប ជន​ដែល​ស៊ើប​ការណ៍។
  • អ្នក​ស្រុក ជន​ដែល​នៅ​ក្នុង​ស្រុក; ប្រជុំ​ជន​ឬ​ពួក​ជន​ក្នុង​ស្រុក​នីមួយ​ៗ ។
  • អ្នក​ស្រែ ជន​ដែល​ធ្វើ​ស្រែ។
  • អ្នក​អស់​ហ្នឹង ជន​អស់​ហ្នឹង។
  • អ្នក​ឧកញ៉ា (ម. ព. ឧកញ៉ា) ។ល។

បកប្រែជាភាសាដ៏ទៃ

[កែប្រែ]