ឧបាទាន

ពីWiktionary
Jump to navigation Jump to search

អ៊ុប៉ា- សំ. បា. ( ន. ) ការ​ប្រកាន់​មាំ, ការ​ប្រតោង​ចិត្ត​គំនិត, សេចក្ដី​ប្រកាន់​ជាប់​ស្អិត, សេចក្ដី​ជំពាក់​ចិត្ត; ... : តណ្ហា​ជា​បច្ច័យ​នៃ​ឧបាទាន​ៗ ជា​បច្ច័យ​នៃ​ភព... (ព. ពុ.) ។ ពូជ; គ្រឿង​ឆេះ; គ្រឿង​ដុត, ឧស; ស្បៀង, អាហារ ។ បើ​រៀង​ភ្ជាប់​ពី​ខាង​ដើម​សព្ទ​ដទៃ អ. ថ. អ៊ុប៉ាទានៈ, ដូច​ជា ឧបាទាន​ករណ៍ ឬ--ហេតុ ហេតុ​នៃ​ឧបាទាន, ឧប​ហេតុ ។ ឧបាទានក្ខន្ធ ខន្ធ៥ គឺ​រូប, វេទនា, សញ្ញា, សង្ខារ, វិញ្ញាណ ជា​គ្រឿង​តោង​នៃ​ចិត្ត (ព. ពុ.) ។ ឧបាទាន​និរោធ សេចក្ដី​រលត់​ឧបាទាន (ព. ពុ.) ។ ឧបាទាន​សមុទ័យ កំណើត​នៃ​ឧបាទាន, ហេតុ​ដែល​នាំ​ឲ្យ​កើត​ឧបាទានៈ តណ្ហា​ជា​ឧបាទាន​សមុទ័យ (ព. ពុ.) ។ល។ (ព. កា. ធៀប​បដិច្ចសមុប្បាទ ជា ព. ពុ.) : ឧបាទាន​មាន​ព្រោះ​តែ​តណ្ហា​ឲ្យ​ទាក់ទង​គ្នា​ទៅ​រក​ភព ប្រតោង​ព្រយឹត​ឥត​មាន​ឈប់ រី​ភព​ទាក់ទង​ទៅ​រក​ជាតិ ។ ឯ​ជាតិ​ជរា​ហើយ​និង​មរណ៍ ឈរ​តោង​យឹត​គ្នា​ពុំ​ដែល​ឃ្លាត ទុក្ខ​សោក​ក៏​មាន​ត​ជា​អាទិ៍ បដិច្ចុប្បាទ​ជាប់​ត​គ្នា ។ មាន​អវិជ្ជា​ជា​ប្រភព ងងឹត​ដូច​យប់​គ្រប់​វេលា ឲ្យ​សត្វ​កើត​ស្លាប់​បន្ត​គ្នា កើត​ស្លាប់​ស្លាប់​កើត​ជាប់​មិន​ដាច់ ។ ...